Gözaltında Kayıplar ve ICAD

Gözaltında Kayıplar ve ICAD

Gözaltında Kaybetme Nedir?

Gözaltında kaybetme, devletlerin halklara ve onun örgütlü güçlerine karşı uyguladığı özel bir baskı ve yok etme yöntemidir. İnsanlar kaçırılıp öldürülür, yakınlarına ve kamuoyuna herhangi bir bilgi verilmez. Böylece kişinin yaşayıp yaşamadığı belirsizlik içinde bırakılarak, toplum korkutulmaya, sindirilmeye ve susturulmaya çalışılır.

Gözaltında kaybetme, planlanarak uygulanan bir devlet politikası ve onun sonucu olan bir devlet terörüdür. Gizli cezaevleri, işkence ve katliamlar da bu politikaların birer parçasıdır.

Gözaltında kayıplar, devletlerin başvurduğu insan haklarını yok etme yöntemlerinden sadece bir tanesidir. Bu yönteme başvuran devletler, bu yöntemi toplumsal muhalefeti bastırma stratejilerinin bir parçası olarak uygularlar. Kirli savaşlar, demokratik örgütlenmelerin yasaklanması, siyasal muhalefete karşı kitlesel tutuklamalar, sistematik işkence ve katliamlar bu stratejinin birer parçalarıdırlar.

Neden Gözaltında Kaybetmeler?

 Gözaltında kayıpların arkasında yatan neden, işçi sınıfı ve emekçilerin örgütlenmesini, baskıya ve sömürüye karşı hak alma mücadelesini bastırmak ve yok etmektir. Toplumsal muhalefet gelişip sistemi zorladıkça, bir avuç azınlık, çıkarlarını korumak için elinde tuttuğu devlet gücünü halka karşı kullanmaktadır. Gözaltında kayıpların yaşandığı ülkelerdeki doğal kaynakların ve emeğin sömürüsü gibi nedenler, uluslararası tekellerin de bu baskı yöntemini uygulamalarını sağlamaktadır.

Dünyamızda 1920’lerde kayıtlara geçmeye başlayan bu yöntem, Hitler faşizmi döneminde “gece ve sis” operasyonlarıyla bilinir, 1970’li yıllardan buyana ABD’nin denetiminde Latin Amerika’da sistematik ve kitlesel olarak uygulanan bu yöntem, bugün de başta Kolombiya, Sri Lanka, Tamil Ealam, Filipinler, Irak, Afganistan, Baluchistan, Kaşmir olmak üzere birçok ülkede uygulanmaktadır.

 ICAD’ın Kuruluşu ve Mücadelesi

Gözaltında kayıplara karşı ötedenberi farklı ülkelerde mücadele yürüten kurumlar var. Farklı ülkelerde mücadele yürüten kurumlardan temsilciler, kayıp yakınları ve insan hakları savunucuları 17 – 19 Mayıs 1996`da İstanbul’da “Susma” şiarıyla düzenlenen 1. Uluslararası Gözaltında Kayıplar Kurultayı’nda biraraya geldiler. Kurultay, uluslararası bir örgütlenmenin ihtiyacını gördü ve Gözaltında Kayıplara Karşı Uluslararası Komite (International Committee Against Disappearances) – ICAD’ı kurdu.

ICAD, gözaltında kayıplara karşı mücadeleyi uluslararası alanda güçlendirmek için, uluslararası kurultaylar, bilgilendirme toplantıları, film gösterimleri, resim sergileri, yürüyüşler ve mitingler gibi etkinlikler düzenlemektedir.

ICAD, 11 – 13 Temmuz 1997 tarihinde Kolombiya’nın başkenti Bogota’da 2. Uluslararası Gözaltında Kayıplar Kurultayı’nı, Kolombiya insan hakları örgütü ANDAS ile birlikte gerçekleştirdi. „Yaşam İçin Bir Işık” adıyla yapılan yürüyüşle başlayan kurultayda devletlerin, paramiliter güçlerin ve uluslararası tekellerin gözaltında kayıplardaki rolleri ortaya kondu.

3. Uluslararası Gözaltında Kayıplar Kurultayı ise, 14 – 21 Mayıs 1999 tarihlerinde Filipinlerin başkenti Manila’da, insan hakları örgütü KARAPATAN ve kayıp yakınları örgütü DESAPARECIDOS ile birlikte gerçekleştirildi. Kurultay, fiili olarak başlamadan önce, delegeler 2 günlük bir gezi-araştırma ile “küreselleşme”nin emekçilere getirdiği sefaleti, çelişkileri ve halk üzerinde estirilen terörü bizzat yerinde gördüler. Uluslararası Gözaltında Kayıplar Günü olan 17 Mayıs’ta Manila’da bir yürüyüşle başlayan Kurultay boyunca delegeler, gözaltında kayıp sorununun yanı sıra, “küreselleşme” ve onun insan haklarına olumsuz etkilerini de gündemlerine aldılar.

ICAD, 4. Uluslararası Gözaltında Kayıplar Kurultayını 17-21 Mayıs 2002 tarihlerinde Almanya’nın Nürnberg kentinde gerçekleştirdi. ,,Küreselleşme: İnsan Hakları Artık Geçersiz mi? Gözaltında Kayıplar, İşkenceler. Askeri Mahkemeler, Tecrit, Cezaevleri, Savaşlar, Yoksulluk…” başlığıyla gerçekleştirilen kurultay, açılan resim sergisi, yürüyüş, oturma eylemleri ve enternasyonal dayanışma gecesi ile güçlendirildi. ICAD bu kurultay ile gözaltında kayıplar sorununu, nedenlerini, devletlerin ve tekellerin sorumluluklarını kamuoyunun gündemine bir kez daha taşıdı.

ICAD, 5. Uluslararası Gözaltında Kayıplar Kurultayı’nı 16-20 Mayıs 2006 tarihleri arasında YAKAY-DER ile birlikte “Savaş ve İşgal: İnsan Hakları İhlalleri, İşkence ve Gözaltında Kayıplar” başlığıyla Türkiye/Kuzey Kürdistan’da Diyarbakır’da topladı. Kurultay, Ortadoğu`da savaş ve işgal koşullarında, işkenceler, katliamlar ve gözaltında kayıpların boyutlarına vurgu yaptı. 18 ülkeden 50 uluslararası delegenin ve toplam 300 cıvarında delegenin katıldığı kurultay, oturma eylemi, film gösterimleri, resim sergisi, kayıplar için ağaç dikimi ve 3 ayrı çalışma gruplarıyla önemli bir deneyim oldu. Polisin sürekli baskısına rağmen, kayıp yakınları cesurca sorumluların hesap vermesini ve toplu mezarların açılmasını talep etti, mücadelenin gerekliliğini vurguladı.

ICAD, “Savaşlar, Ulusal Hareketler ve Kayıplar” başlığı altında gerçekleştirdiği 6. Uluslararası Gözaltında Kayıplar Kurultayı’nı ise, 9-12 Aralık 2010 tarihlerinde Londra’da topladı. Kurultaya Balucistan, Tamil Ealam, Srilanka, Filipinler, Penjap, Kaşmir, Nepal, Hindistan, Kuzey Kürdistan, Türkiye, Meksika, Arjantin, Şili, Kolombiya, ABD, Etiyopya, Fas, Bask, İsviçre, İtalya, Fransa, Almanya, Hollanda, Belçika, Norveç, İngiltere ve İrlanda olmak üzere farklı kıtalardan 27 değişik ülke ve ulustan aralarında kayıp yakınlarının da bulunduğu 123 delege katıldı. Katılımcılar kurultay boyunca, yaşadıkları baskıları, saldırıları, kayıpları; toplamında yaşadıkları acıları ve bunlara karşı mücadele deneyimlerini paylaşırken, gelecek döneme ilişkin gözaltında kayıplara ve insan hakları ihlallerine karşı mücadeleyi ortaklaşa nasıl geliştirebileceklerini de tartıştılar. Bu tartışmalar kısmen ana oturumlarda ve esas olarak da

“Savaşlar ve Gözaltında Kayıplar”, “Ulusal Hareketler ve Gözaltında Kayıplar” ve “İnsan Hakları İhlallerine Karşı Mücadele” konulu çalışma atölyelerinde yürütüldü. Kurultay süresince, oturma eylemleri ve yürüyüşler yapıldı, film gösterimlerinin yanı sıra resim sergileri açıldı.

ICAD’ın mücadelesinde Uluslararası Gözaltında Kayıplarla Mücadele Haftası olan 17-31 Mayıs tarihleri önemli bir yer tutmaktadır. ICAD, her yıl bu tarihlerde yoğunlaştırılmış bir kampanya ile gözaltında kayıplar sorununa dikkatleri çekmektedir.

ICAD Ne İstiyor?

ICAD, dünyanın her yerinde gözaltında kayıpların ve insan hakları ihlallerinin son bulmasını istemektedir.

ICAD, gözaltında kayıpları ve insan hakları ihlallerini durdurabilmek için, örgütlü mücadelenin gerekli olduğuna inanmaktadır. Gözaltında kayıplara karşı, kayıp yakınları ve örgütlenmelerinin yürüttüğü mücadelenin desteklenerek büyütülmesini ve uluslararası alanda koordine edilmesini hedeflemektedir.

ICAD, gözaltında kayıplara karşı mücadelenin, halkların özgürlük ve demokrasi mücadelesinden ayrı ele alınamayacağına inanır.

ICAD, sadece gözaltında kayıpların sonuçlarını değil, özel olarak gözaltında kayıplar sorununda ve genel olarak da her türlü baskının nedenlerini, perde arkasındaki sorumlularını ve uygulanan yöntemleri araştırarak açığa çıkarır.

ICAD, sadece gözaltında kayıplara karşı değil, aynı zamanda işkenceye, yargısız infazlara, tecrit cezasına ve tüm diğer insan hakları ihlallerine de karşı mücadele yürütmektedir.

ICAD, ülkelerde seksiyonlar tarzında örgütlenmektedir. Seksiyon temsilcilerinden olusan uluslararası bir konsey ve seksiyonlar arasındaki ilişkiyi koordine eden bir uluslararası büroya sahiptir.

ICAD, gözaltında kayıplara karşı mücadele yürüten bütün lokal, ulusal ve uluslararası örgütlenmelerle birlikte çalışmaktan yanadır. İnsan haklarını savunan sosyal ve siyasal hareketleri desteklemektedir.

Gözaltında kayıplara karşı mücadelenin güçlenmesine sizler de destek verebilirsiniz.

ICAD’ı şu şekillerde destekleyebilirsiniz:

  • ICAD’ın yayın ve bildirilerini dağıtarak
  • Faaliyetlerine katılarak
  • Maddi destek vererek
  • Bulunduğunuz ülkedeki ICAD seksiyonunda çalışarak

ICAD Fransa seksiyonu: icadfrance2017@hotmail.com

Facebook sayfası: icad france

Advertisements